Menu

Get Fonts دريافت فونت

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

تازه ها

دریافت دو تقدیرنامه

 و چاپ دو مقاله

 

 

دریافت تقدیر نامه به عنوان

"استاد نمونه"

مجتمع فنی تهران

در مراسم تقدیر از اساتید

با حضور آقای مهندس سعادت

مدیر عامل مجتمع فنی تهران

و کالج فن آوران اطلاعات تهران

 

----

 

دریافت لوح سپاس

جهت طراحی، مهندسی صدا و صدابرداری

نمایش "دایره گچی"

نمایش منتخب سال هشتاد و نه

به کارگردانی حمید پور آذری

از سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران

 

----

 

چاپ گزارش بازدید از نمایشگاه گوانجو

Pro-Audio and Light 2011

در شماره ی سی و چهارم مجله فنی و تخصصی

"صنعت صدا و تصویر"

 

نمایشگاه نور و صدای حرفه ای گوانجو

The 9th China (Guangzhou) International Expo 9-12March

نویسنده: آیدین الفت

نام شهر گوانجو برای بسیاری از ایرانیانی که در حال تجارت با کشور چین هستند بمانند یکی از شهرهای وطن آشناست .این شهر در نمایشگاههای بین المللی خود چندین دهه است که میزبان تاجرانی از سراسر دنیاست. نمایشگاهی به نام کانتون (Contain Fair). این شهر در آوریل سال 2011 نیز یکصد و نهمین نمایشگاه کانتون خود را برگزار می کند. بازدید کنندگان میلیونی در فضایی به مساحت چند صد هکتار در محلی ملقب به" پجو" در سه فاز پنج روزه با تولیدکنندگان بزرگ و کوچک چینی در همه زمینه ها آشنا می شوند .

این شهر در ماه مارس امسال نیز درگوشه ای از همین فضای بزرگ نمایشگاهی، نهمین نمایشگاه نور وصدای حرفه ای خود را برگزار کرد .

بعد از حضورم در نمایشگاه شانگهای در سپتامبر سال گذشته خودم را آماده ی بازدیدی قوی تر و حرفه ای تر در این نمایشگاه کردم .فراموش نکنید که از قبل از سفر با مراجعه به وب سایت نمایشگاه نام خودم و همسفرم را ثبت نموده بودم تا در روز نمایشگاه گرفتار ثبت نام در صف های طولانی نباشم .در بدو ورود با مراجعه به قسمت افراد از پیش ثبت نام شده (Pre-Registered) در کسری از دقیقه کارت ورود و نقشه ی سالن ها را دریافت نمودم و با لبخندی به افراد داخل صف Registration  (ثبت نام) وارد سالن شدم. این بار تصمیم گرفتم ظرف یک ساعت نگاهی سریع به کل سالن ها داشته باشم تا برنامه ریزی مناسبتری در این چهار روز برای بازدیدی تخصصی پیدا کنم . نقشه چهار سالن برای صدای حرفه ای دو سالن برای نور حرفه ای و دو سالن برای آلات موسیقی را نشان می داد. بعد از سپری کردن آن یک ساعت  اولیه دریافتم که این نمایشگاه به وسعت نمایشگاه شانگهای نیست و بطور خاص راجع به آلات موسیقی گوشه ای از دریای بزرگ نمایشگاه شانگهای هم نمی شود. یک سالن هم مخصوص کنفرانس ها و یک سالن هم مخصوص مسابقه انتخاب بهترین DJ (DJ Contest) وجود داشت . سالن کنفرانس مملو بود از کارکنان یک شرکت تولید کننده چینی و فردی که به همان زبان برایشان سخنرانی می کرد. از راهنمای سالن ها به زبان انگلیسی پرسیدم آیا به ما دستگاه ترجمه همزمان می دهید و راهنما تنها به من نگاه می کرد. به گونه ای که انگار از کره ای دیگر آمده بودم. این جا بود که دریافتم این نمایشگاه برخلاف آنچه که در نامش است اصلاً بین المللی نیست و خبری هم از کنفرانسهای بین المللی در مورد مباحث روز صدا مانند آنچه در شانگهای بود هم نیست.

در بازدید از غرفه ها تنها عده ی معدودی می توانستند انگلیسی حرف بزنند. این موضوع کار را برایمان بسیار دشوار کرده بود .کمتر از 5% غرفه ها غیر چینی بودند. از حضور شرکت های بزرگ اروپایی و آمریکایی نیز خبری نبود . تنها بعضی نمایندگی های فروش آنها در نمایشگاه حضور داشتند و محصولات آنها را معرفی می کردند کمپانی هایی مانند هارمن شو، جی بی ال، جی تی اس تایوان، پرو سوند کانادا و غیرو. آنها در کاتالوگها و بروشورهایی به زبان 100% چینی به معرفی محصولات این شرکتها می پرداختند. مواجهه با این فضا بسیار دلسردمان کرد . اما آنچه بسیار داغ بود رقابت کیفیت و قیمت در میان تولیدکنندگان چینی در اقلام متداول مانند بلندگو ها، آمپلی فایرها، میکسر ها و میکروفن ها بود. اکثر غرفه داران از همان استان گوانگ دونگ (Guangdong) که شهر گوانجو در آن قرار دارد بودند. این امر باعث شد که چنانچه بازدید کننده ای تمایل به بازدید از کارخانه ای را داشته باشد با طی سفر ی کوتاه دو ساعته با اتومبیل امکان این بازدید را پیدا کند .این امر در تجارت بسیار موثر است چرا که بسیاری از غرفه داران کارخانه دار نیستند و تنها واسطه اند. اما وقتی کاتالوگ آنها را مشاهده می کنید خود را جای کارخانه داران می زنند و عکس کارخانه یشان را نیز نشان می دهند. این بازدید باعث دریافت درستی و نادرستی این ادعا خواهد شد. همچنین می توانید میزان امکانات آن کارخانه را بنا به سفارش خود ارزیابی کنید .

بازار داغ دیگر سالن های صدای حرفه ای معرفی محصولات سیستم کاراوکه (Karaoke) بود. تفریحی که از ژاپن سراسر آسیای شرقی را احاطه کرده. سیستمی که به شما این امکان را می دهد که بجای خوانندگان مشهور بخوانید و خود را جای آنها احساس کنید. در همه ی خیابانهای اصلی شهر های چین کلمه KTV را بسیار خواهید دید. KTV نام یک شبکه ی تلویزیونی نیست. جایی است که با دوستان خود می توانید به آنجا بروید و مسابقه ی خوانندگی با یکدیگر بدهید. بیشتر غرفه های نیز بخش صدا در حال معرفی بهترین اکولایزرها و دستگاه های پردازشگر سیگنال (Signal Processor) ها بودند. دستگاههایی که باعث می شود صدای شما را بصورتی بهتر از آنچه که هست بطور زنده (Live) پخش شود .

دیگر سیستمی که بسیار توجه مرا جلب کرد سیستم PA (Public Address Network) بود. این سیستم با اتصال به شبکه های اینترنتی و اینترانتی (شبکه ی داخلی) امکان تنظیم و مدیریت صدایی یک محوطه بزرگ را فراهم می آورد.

در بخش نور حرفه ای نیز هر دو سالن متشکل بود از سیستم های نور پردازی بر سن های اجرای برنامه (Stage lighting)، کنترلرهای نوری، لیزرها، افکت های نوری، ابزارها مکانیکی مربوطه، سن های قابل حمل (Mobile Stage) و سیستمهای نوری مجهز به موتور های فرمان . این دو سالن از سالن های صدای حرفه ای متنوع تر با تکنولوژی صحنه آرایی و نور پردازی روز دنیا عجین تر می نمود. اما متأسفانه از آنجا که کشور ما با اجرای برنامه های موسیقی پر هیاهو در فضای باز غریبه است به نگاهی در حال عبور از این غرفه هابسنده کردم و در دل می گفتم کاش!

قسمت وسیع دیگری از این دو سالن نیز متوجه سیستم های نمایش وسیع بود. صفحه هایی در ابعاد چند ده متر در چندین ده متر. از سوی دیگر نیز سیستم های پروجکشن بسیار کوچک وظریف که مخصوص جلسات کم تعداد بود و با قیمت های بسیار مناسب عرضه می شد توجه بازدید کنندگان را جلب می کرد.

دو سالن بعد سازهای موسیقی بود که 95% غرفه داران آن شرکت های چینی بودند. سالن اول سازهای کلاسیک و سالن دوم تماماً ساز های سنتی چینی. شاید  نزدیک به 100 ساز مختلف. نکته جذاب سالن دوم اجرای زیبای نوازندگان چینی با این سازها در بعضی از غرفه بود. صداهایی که ما ایرانی ها کمتر بصورت زنده شنیده ایم. شاید اگر 365 ساز ساخته شده توسط باربد، بامشاد و دیگر موسیقیدانهای عهد ایران باستان وجود داشتند ما هم می توانستیم مانند چین مدعی پر ساز ترین کشور جهان باشیم.

دو روز آخر نمایشگاه در سالن مسابقه ی انتخاب برترین DJ هیاهویی جالب وجود داشت. مسابقه ای بسیار زیبا و دیدنی و مسلما پر بیننده . در این دو روز متوجه شدم که شلوغی نمایشگاه و حضور بسیاری از جوانان بخاطر این مسابقه بود. در روز دوم این مسابقه هم به افراد برتر جوایزی بسیار ارزنده از جمله اتومبیل و سیستمهای قوی صوتی و غیره اهداء شد.

روز آخر نمایشگاه نیمه روز بود. یعنی بجای ساعت پنج نمایشگاه در ساعت دو خاتمه یافت. البته عملا نمایشگاه از ظهر تعطیل و غرفه داران در حال جمع کردن و بسته بندی بودند.

در پایان توصیه می کنم اگر با غذاهای چینی سازگاری ندارید .در نمایشگاه بعدی حتماً خرما و نان شیرمال یادتان نرود چون در این نمایشگاه بین المللیِ غیر بین المللی و کاملاً چینی غذایی غیر از غذاهای بی نمک و آب پز چینی چیزی گیرتان نخواهد آمد .

----

 

چاپ مقاله ای تحت عنوان

"صدابرداری یک تئاتر دوار"

به بهانه ی گزارشی از چگونگی طراحی

مهندسی صدا و صدابرداری نمایش "دایره گچی"

در شماره ی سی و چهارم مجله فنی و تخصصی

"صنعت صدا و تصویر"

 

صدابرداری یک تئاتر دوار

نمایش منتخب سال هشتادو نه

نویسنده: آیدین الفت

در شماره گذشته مقدمه ای بر صدابرداری و صداگذاری تئاتر عنوان شد. اما آنچه که در این مقاله خواهید خواند ترکیبی است از نکات فنی و تجربی از صدابرداری و صداگذاری یک تئاتر به نهایت عجیب و مشکل. حمید پور آذری کارگردان مبتکر شیوه یی جدیدی از اجرای نمایش است که در آن تماشاگرها و بازیگرها در صحنه ی نمایش دوار و متحرک هستند. او این نمایش را در سوله ای واقع در فرهنگسرای بهمن اجرا کرد. یعنی نه سن تئاتری وجود داشت و نه هیچ امکانات نوری و صوتی ای. در این نمایش تماشاچیان بعد از سپری کردن مدتی بصورت دوار در کل سوله به سوی دو گاری چرخ دار راهنمایی می شودند و نمایش را از روی گاری ها می دیدند . این کار حدود یکصد بازیگر و پنجاه نفر عوامل پشت صحنه داشت که در هر مرحله از نمایش 90% کل این تعداد در حال حرکت دادن دو گاری بودند و الباقی در حال اجرای بازی آن صحنه از نمایش. در هر صحنه تنها تعدادی از بازیگران بازی کردند و دیگر بازیگران وظیفه ی هول دادن چرخها را داشتند. با این امکان کارگردان خود تماشاچیان را به سوی هر صحنه هدایت می کرد و فضایی متفاوت از هر آنچه که بیننده تا بحال به عنوان تئاتر می دیده را می ساخت . موسیقی راک  و سافت راک نیز بصورت زنده توسط گروهی به سرپرستی آقایان امیر علی خسروانی و محمد رضا حریری نواخته می شد. در صحنه ای از نمایش کارگردان دستور صداگذاری زنده بصورتیکه صدا گوینده ای سوار بر صدای بازیگران باشد و همچنین چند نریشن زنده (صدایی که توسط یک راوی یا بصورت جمله تبلیغاتی گفته می شود) در چند جای صحنه را داد. شرکت شهر صدای پارسیان مسئولیت صدای این را به عهده گرفت و من نیز مسئولیت طراحی صدا و سرپرستی گروه صدا را به عهده گرفتم.

اولین مشکل بزرگ آکوستیک سالن بود. باز تاب ها وحشتناکی که باعث می شد صدا در همان لحظه ی انتشار تخریب و نا مفهوم شود. آواها و صدای بازیگرها حتی در فاصله ی 5 متری نیز غیر قابل فهم بود. از آنجا که این نمایش نه تنها بودجه ای نداشت بلکه پول هم به فرهنگسرا پرداخت کرد، باید سعی می کردم با امکانات اولیه و آنچه که در انبار های فرهنگسرا موجود است مشکل را حل کنم. خوشبختانه انبار پر بود از موکت، حصیر و تخته. سقف سوله شبکه ی داربستی شکل فلزی داشت .لذا تمام سقف را با موکت پوشاندیم. تخته های چوبی را نیز بر روی آنها قرار دادیم تا از شکم دادن موکت ها جلوگیری کنیم. دیوارها و ستونها را نیز با موکت پوشاندیم و بر روی آن حصیر کشیدیم تا از شکل نازیبای آن نیز جلوگیری کنیم و انعکاس را به حداقل برسانیم.

اما متأسفانه برای کف، کاری نمی شد کرد. گاری ها هر کدام با تماشگرانش  نزدیک به پنج تن وزن داشتند که چرخهای گاری ها هر چیزی بر روی زمین بجز بتن را نابود می کرد. تنها توصیه من به بازیگران صحبت کردن عدم دیالوگ گفتن (مکالمه ی بین دو بازیگر) با سر رو به پایین بود.

در مرحله بعد، از آنجا که به همان دلیل آکوستیک نبودن کف نمی شد تمام سالن را با چند بلندگوی اکتیو پوشش داد ترجیح دادم با 36 بلندگوی کوچکتر ولتی کل نمایش را پوشش دهم. سالن را  به 6 بخش تقسیم کردم .این تقسیم بندی بنا به صحنه های نمایش و حضور گاریها (تماشاچیان) در هر مرحله از نمایش و موقعیت بازیگران انجام شد. در قسمت هایی که موسیقی باید همراه با خواندن بازیگران پخش می شد بلندگو ها در کنار بازیگران و در صحنه هایی که صدای موسیقی در زیر صدای بازیگران بود در اطراف آنها نصب شد. در صحنه ای که صدای گوینده باید سوار بر صدای بازیگران می نمود بلندگو ها در دو طرف گاریها بالای سر تماشاگران نصب گردید. هر گاری به چهار بلندگو بصورت سارووند چهر جهته. همه ی بلندگو ها در سقف بر روی شبکه ی داربستی بدور از چشم تماشگران نصب شد. زاویه هر کدام نیز بنا به کاربرد و حداقل تابش مستقیم به زمین تعیین شد .

مرحله بعد، محصور نمودن گروه موسیقی در میان طلقهای پلاستیکی مرئی بود. از این بابت مرئی بود تا بنا به نظر کارگردان تماشاگران ببینند موسیقی زنده اجرا می شود. یک لایه ی طلق را در دور تا دور درامز (Drums) و یک حلقه را نیز دور تا دور گیتار های باس (Guitar Bass)، گیتار لید (Lead Guitar) و گیتار الکتریک (Electric Guitar) کشیده شد. علت محصور کردن ها امکان کنترل صدا ها توسط میکسر بود. از آنجا که سن اجرای نمایش (Stage) وجود نداشت و کل کار در یک سوله می بود می بایست صدا ها را محدود و بعد توسط یک میکسر بصورت کنترل شده و بالانس شده از بلندگو ها پخش می شد. این محصور شدن از آنجا شامل حال گیتار ها شد که تصمیم گرفتم صدابرداری آنها را نیز از روی بلندگوهای آمپلی فایر هایشان انجام می دهیم. (روش درست صدابرداری آکوستیک گیتار). میکروفن گذاری های سازها انجام شد. درامز با 4 میکروفن و گیتار باس ،گیتار لید ،گیتار الکتریک ،زایلوفن(Xylophone )، زنگ (Bell)، کاخن، جیم بی (Jim bay ) هر کدام با یک میکروفن. چیدمان هر میکروفن را بصورتی انجام دادم که کمترین نشتی صدا را در میکروفن دیگر داشته باشد.

مرحله دیگر، نصب چندین میکروفن در جاهای مختلف صحنه ها برای روی سقف برای انتقال صدای بازیگرهای هر صحنه به اپراتور میکسر و گروه نوازنده موسیقی بود. گروه نوازنده نیز هرکدام یک هدفون درون گوشی (Intra Aural) سنایزر مجهز کردم تا هم دیده نشود و هم صداها را هر کدام آنجور که دلشان می خواهند بشنوند.

در مرحله آخر سیستم های صوتی به ترتیب یک میکسر 12 کانال Allen& Hit یک کمپرسور 2 کانال dbx، یک گرافیک اکولایزر 2 کانال  Behringer و چندین طبقه آمپلی فایر Pro-Sound برای زون های مختلف بلندگوها تعبیه کردم. کلیه کانال های صوتی در ابتدا وارد میکسر می شدند و خروجی میکسر وارد کمپرسور می شد. البته این کمپرسور با ضریب نسبت 8:1 تقریبا کار محدود کننده (Limiter) را انجام می داد. در طبقه ی بعدی اکولایزر، فرکانس خروجی مناسب برای نقطه کار 36 بلندگو که همگی از یک جنس و یک پاسخ فرکانسی بودند را می ساخت. این ساختن چیزی نبود جز حذف فرکانسهایی که بلندگو ها در آن فرکانسها عاجز از رفتار مناسب بودند. در طبقه ی آخر نیز آمپلی فایرها وظیفه ی درایو (Drive)کردن بلندگو ها را انجام می دادند.

بخاطر متراژ بالای سوله و فاصله ی زیاد بلند گوها از آمپلی فایرها، از سیستم انتقال صوت ولتی به بلندگو ها استفاده کردم. این سیستم بر خلاف سیستم اهمی امکان انتقال صوت را در فاصله های زیاد را دارا است . با این سیستم سیگنال صوتی روی یک سیگنال با ولتاژ ثابت (مثلاً 100 ولت) سوار می شود و افت ولتاژ ناشی از مقاومت سیمهای ارتباطی بر روی سیگنال صوتی را به حداقل می رساند. حسن دیگر این سیستم امکان استفاده از سیمهای برق معمولی بجای سیم های گران قیمت بلندگوهای اهمی است. چون دیگر مقدار افت (Loss) مهم نیست.

مدیریت صدا در این نمایش با دو نفر تکنسین صدا که در کل نمایش همراه با گاریها، کنار تماشگران حرکت می کردند و یک اپراتور پشت میکسر و یک سرپرست انجام می گرفت. از انجا که تئاتر یک هنر زنده و در لحظه است مدیریت صدای آن نیز باید لحظه به لحظه کارگردانی شود. سرپرست با اشراف به کلیه مراحل نمایش و صحنه ها و دانستن نیت کارگردان از ایجاد فضای هر صحنه، باید کلیه ی مراحل را راهبری کند. مدیران صحنه وضعیت هر صحنه را به سرپرست گروه با بیسیم های همراه بصورت نجواگونه منتقل می کنند و نظرات خود را در مورد کیفیت صوتی هر صحنه به سرپرست منتقل می کنند. اپراتور  نیز گوش به فرمان سرپرست، مجری فرمان های او در هر صحنه است. البته این روش در تئاتر های بر روی سن بصورت مکتوب وجود دارد. ولی این تئاتر هم در دوار بود و هم خارق العاده. در تمامی این نود ساعت اجرا (شصت اجرای در یک و نیم ساعته در دو ماه) این ترکیب هر ثانیه را با هوشیاری کامل زیر نظر داشت. کار صدابردان از یکساعت قبل از شروع هر اجرا با چک کردن تمامی میکروفن ها اعم از صحنه و سازها ،تمامی بلندگوها یک به یک و تمامی دستگاه ها اعم از آمپلی فایرها و اکولایزر و کمپرسور آغاز می شد. همچنین تنظیم مقدار خروجی صدای هر کدام از سازها برای هر کدام از نوازنده ها توسط میکسر و دستگاه توزیع کننده صدای هدفون ها (Headphone Distributer). روز فیلم برداری از نمایش نیز صدای بازیگران با دو میکروفن مینی گان (نوعی از میکروفن زوم مخصوص صدابرداری سینمایی برای ضبط صدای دیالوگ های بازیگران) در دو طرف گاریها و یک دستگاه ضبط کننده چند کاناله بی سیم (Remote Multichannel Recorder) که از طریق سیستم بی سیم به میکروفن ها متصل بود انجام شد. سختی این کار در تنظیم کانون میکروفن ها در هر صحنه به سوی بازیگران بود و همچنین عدم حضور صدابرداران در کادر تصویری، در یک صحنه ی دوار و متحرک! موسیقی کل صحنه ها نیز بصورت مجزا با یک کارت صدای Motu Traveler هشت کاناله بصورت مولتی تراک (Multi Track) ضبط شده و پس از میکس و مسترینگ در اختیار صدا گذار قرار گرفت.

این نمایش از لحاظ کیفیت ضبط و صدابرداری دارای ویژگی خاص منحصر به فرد بود. شهر صدای پارسیان که مسئولیت این کار را به عهده داشت با صداگذاری حرفه ای سینمایی بر روی فیلم این نمایش و میکس و مسترینگ موسیقی، صدای بازیگران  و موسیقی را با کیفیتی باور نکردنی که اتفاقی نوین در عرصه هنر نمایش و تئاتر بود را خلق نمود .

همکاران من در این پروژه ی فراموش نشدنی عبارت بودند از آقای نعمان شریف به عنوان سرپرست فنی، آقایان دانیال طهماسبی پور، نیما شکوهی، بهزاد دارآفرین و خانم مرجان کلانکی به عنوان تکنسین های صحنه و اپراتور میکسر.

به  امید به اینکه این روش از صدابرداری در کلیه نمایش های با ارزش از این قبیل جای خود را باز کند تا فیلم یک تئاتر بخاطر صدابرداری کم کیفیت خود تبدیل به ظرف یکبار مصرف نگردند.

----

 

کهنه ها:

1389/12/17  مهندسی صدای نمایش"دایره گچی"، انتشار مقاله"صدابرداری و صداگزاری تئاتر" و آغاز کار شرکت شهر صدای پارسیان

1389/08/12 دیدار از نمایشگاه تخصصی صدا و نور حرفه ای ، عضویت در هیات علمی  موسسه آموزش عالی فن آوران، چاپ دو مقاله

1389/07/09 چاپ مقاله علمی در شماره ی سی ام نشریه صنعت صدا و تصویر، دریافت دومین لوح سپاس به عنوان کار آفرین نمونه ددددمناسصمینا

1389/05/05 اهداء لوح سپاس، ملاقات با شهداد روحانی،آغاز نمایش دور دو فرمان، عکسهای اجرای ویژه هنرمندان نمایش تجربه مرگ

 1389/04/17 اتمام اجرای عموم نمایش "تجـربه مـرگ"  و استقبال کم نظیرتماشاگران و توجه خاص مطبوعات و سایت های خبری

1389/03/10  نمایش تجربه مرگ. اجرای عموم و تمدید آن تا 28 خردادماه 1389

1388/10/14  تدریس علم الکترونیک در رشته ی مهندسی صدا در موسسه آموزش عالی فن آوران اطلاعات تهران (مجتمع فنی تهران)

1388/07/20   آغاز ششمین جشنواره سراسری ماه با  نمایشنامه ی " تجربه  مرگ "  

 

 

 

 

كليه حقوق مادي و معنوي اين اثر متعلق به صاحب اثر مي باشد
All rights reserved. ©2010 Aidin Olfat.

 

 

 

 

 

 

 

 

------

 ------

----